Mayın 15-i Beynəlxalq Ailə Günüdür.

Hər il mayın 15-də dünya ictimaiyyəti BMT Baş Assambleyasının 1993-cü ildə 47/237 saylı qətnaməsi ilə təsis edilmiş Beynəlxalq Ailə Gününü qeyd edir.

Bu əlamətdar günün əsas məqsədi qlobal diqqəti ailə məsələlərinə və problemlərinə cəlb etmək, habelə ailənin rifahına təsir edən sosial-iqtisadi və demoqrafik proseslər barədə məlumatlılığı artırmaqdır.

Bu baxımdan 2006-cı ildə ölkə başçısı cənab İlham Əliyevin Sərəncamı ilə ölkəmizdə “Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi”nin yaradılması ilə bu sahədə xeyli irəliləyişlərə nail olunmuşdur. 

Beynəlxalq Ailə Gününün təsis edilməsi ideyası 1989-cu ildə yaranmışdır. Həmin dövrdə beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini ailənin əhəmiyyətinə cəlb etmək istəyən BMT Baş Assambleyası 1994-cü ili “Beynəlxalq Ailə İli” elan etmişdir. Daha sonra hər il qeyd olunan bayramı təsis edən xüsusi qətnamə qəbul olunmuşdur.

BMT ailənin cəmiyyətin ən vacib institutlarından biri, təhsilin, sosiallaşmanın, insan dəyərlərinin, mədəni irsin və nəsillərin davamlılığının təməli olaraq qaldığını vurğulayır. Ailənin rifahı milli sabitliyin və inkişafın əsas göstəricisi hesab olunur.

2026-cı ildə Beynəlxalq Ailə Gününün mövzusu “Ailələr, bərabərsizliklər və uşaqların rifahı”dır. BMT qeyd edir ki, artan bərabərsizliklər ailələrin həyatına və uşaqların gələcəyinə getdikcə daha çox təsir göstərir, sosial fərqlərin azaldılmasına, uşaqların sağlam inkişafını dəstəkləməyə yönəlmiş hərtərəfli ailə mərkəzli siyasətlərə investisiya qoyuluşu tələb edir.

BMT, həmçinin ailələrin sosial-iqtisadi inkişafda əsas rol oynadığını, lakin bir çox insanın gəlir qeyri-sabitliyi, qeyri-kafi uşaq baxımı dəstəyi və əsas xidmətlərə qeyri-bərabər çıxışla üzləşdiyini vurğulayır. Lazımi dəstəyin olmaması azyaşlı uşaqları olan ailələr arasında yoxsulluq riskini artırır ki, bu da uşağın sağlamlığı, təhsili və ümumi rifahı üçün uzunmüddətli nəticələrə səbəb ola bilər.

Artan qlobal sosial bölünməyə cavab olaraq, hazırkı kampaniya uşaqların həyat imkanlarına birbaşa təsir edən gəlir, təhsil, səhiyyə, rəqəmsal çıxış və əsas xidmətlərdəki bərabərsizliklərə xüsusi diqqət yetirir. Bu, uşaq müavinətləri, ödənişli valideyn məzuniyyəti, əlverişli uşaq baxımı və erkən təhsil proqramları da daxil olmaqla inteqrasiya olunmuş sosial müdafiə sistemlərinin qurulmasının vacibliyini vurğulayır.

Bundan əlavə, 2026-cı il Beynəlxalq Ailə Günü BMT-yə üzv dövlətlər, təşkilatın agentlikləri və vətəndaş cəmiyyəti arasında dialoqun təşviqinə, uğurlu təcrübələrin paylaşılmasına və 2030-cu il Davamlı İnkişaf Gündəliyi kontekstində bərabərsizlik meyilləri və siyasət seçimləri ilə bağlı yeni tədqiqatların təqdim edilməsinə yönələcək. Eyni zamanda, dünyanın bir çox ailəsi gəlir qeyri-sabitliyi, sosial xidmətlərə məhdud çıxış, uşaq baxımı problemləri və yoxsulluq riski daxil olmaqla ciddi problemlərlə üzləşməyə davam edir. Bir sıra ölkələrdə evsiz ailələrin sayının artması xüsusilə narahatlıq doğurur.

BMT-yə görə, bir ailənin hüquqlarının pozulması bütün bəşəriyyəti təhdid edir. Bir çox ölkədə Beynəlxalq Ailə Gününü qeyd etmək üçün müxtəlif tədbirlər, o cümlədən konfranslar, tematik görüşlər, təhsil proqramları, gənc ailələr üçün təlimlər, xeyriyyə tədbirləri və ictimai kampaniyalar keçirilir.

Azərbaycanda Beynəlxalq Ailə Günü 2008-ci ildən Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin dəstəyi ilə qeyd olunur.